"Bài học đắt giá nhất của người lãnh đạo: Khi trái tim nóng cần một cái đầu lạnh bảo vệ."
Những ngày vừa qua là những ngày dài nhất trong sự nghiệp làm kinh doanh của tôi. Không phải vì áp lực thương trường, mà vì những câu hỏi từ chính những người thân cận nhất.
Có anh em nhân viên hỏi tôi với ánh mắt vừa thương vừa trách: "Anh Cường ơi, sao anh lại tin người ta đến mức ấy? Trao hết ruột gan mà không giữ lại gì cho mình sao?"
Và đau lòng nhất là lời trách móc của vợ tôi – người đồng hành thầm lặng: "Việc gì anh cũng chia sẻ, cái gì anh cũng trao đi, nhưng người ta cầm những thứ đó làm gì sau lưng anh, anh có thực sự biết không?"
Những câu hỏi đó như muối xát vào vết thương lòng. Tôi đã mất ngủ nhiều đêm để tự vấn.
Tại sao tôi lại tin? Tôi tin, không phải vì tôi ngây thơ. Tôi tin vì tôi mang tư duy của người làm hệ thống. Tôi hiểu rằng muốn đi xa, muốn Cờ Rếp lớn mạnh, tôi không thể ôm đồm mọi thứ. Tôi buộc phải tìm ra những người cộng sự, trao cho họ niềm tin, tri thức và cơ hội để họ trở thành những vị tướng tài. Tôi đã chọn cách sống hào sảng, vì tôi tin rằng chân thành sẽ đổi lấy trung thành.
Nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ chọn tin. Vì nếu không có niềm tin đó, sẽ không có đội ngũ anh em đi cùng tôi những ngày đầu gian khó.
Nhưng, tôi đã sai ở đâu? Lời vợ tôi nói đã chỉ trúng "huyệt tử" của tôi trong quản trị. Cái sai của tôi không nằm ở việc TRAO NIỀM TIN, mà là ở việc TRAO NIỀM TIN MÀ KHÔNG KÈM CƠ CHẾ KIỂM SOÁT.
Tôi đã mải mê đóng vai người anh cả truyền nghề, người truyền cảm hứng, mà lơ là vai trò của một nhà quản trị lạnh lùng cần thiết. Tôi đã đo lòng người khác bằng thước đo của chính mình, và ngây thơ nghĩ rằng ai nhận được sự tử tế cũng sẽ hành xử tử tế.
Tôi đã tạo ra một "khoảng trống quyền lực": Trao công cụ sắc bén vào tay người khác nhưng lại quay lưng đi, không giám sát cách họ sử dụng công cụ đó. Và khi lòng tham nảy sinh trong bóng tối của sự thiếu kiểm soát, sự phản bội là điều tất yếu.
Bài học xương máu: Tin, nhưng phải Kiểm (Trust, but Verify)
Tôi đã phải trả một mức "học phí" quá đắt để thấm thía bài học quản trị kinh điển này:
-
Lòng tốt cần có trí tuệ bảo vệ: Hào sảng là tốt, nhưng hào sảng không có nguyên tắc và kiểm soát là tạo cơ hội cho cái xấu nảy mầm.
-
Từ "Anh Cả" sang "Nhà Quản Trị": Doanh nghiệp muốn bền vững không thể chỉ dựa vào uy tín cá nhân hay tình cảm anh em. Nó phải dựa trên hệ thống, quy trình và các chốt chặn kiểm soát minh bạch.
-
Đừng thử thách lòng người bằng sự lơ là: Đừng đặt nhân sự vào môi trường quá dễ dàng để làm sai, rồi mong chờ họ giữ được đạo đức. Trách nhiệm của người lãnh đạo là thiết lập một môi trường mà ở đó làm đúng dễ hơn làm sai.
Vết thương này đau, nhưng nó giúp tôi tỉnh ngộ. Cờ Rếp từ nay sẽ được vận hành không chỉ bằng một trái tim nóng, mà còn bằng một cái đầu lạnh với hệ thống quản trị chặt chẽ hơn.
Tôi vẫn sẽ tin, nhưng niềm tin đó giờ đây đã có thêm đôi mắt để nhìn thấu đáo hơn.
Cường - Founder Cờ Rếp Việt Nam.
